Wydarzenia towarzyszące

Konferencji będą towarzyszyć dwa wydarzenia adresowane do mieszkańców Lublińca.

W środę 28 września w Miejskim Domu Kultury o godzinie 19.00 odbędzie się projekcja filmu chorwackiego pt. Wyprawa na ryby i gawędy rybackie, a po projekcji zapraszamy na spotkanie i rozmowę z reżyserem Milanem Trencem oraz filmoznawcą Nikicą Giliciem, prowadzoną przez Leszka Małczaka. Film zostanie wyświetlony z polskimi napisami, które opracowali studenci Uniwersytetu śląskiego w Katowicach. Dzieło nakręcone w bajkowych plenerach adriatyckiego wybrzeża stanowi misterną mozaikę, złożoną z urywków rzeczywistości, wspomnień, snów i wizji. Niespełniona miłość, starość, sztuka, konflikty o podłożu klasowym… oraz przepiękne krajobrazy. Na zakończenie lata gorąco polecamy ten klimatyczny film, który skłania do refleksji nad, wydaje się, najważniejszymi rzeczami w życiu.

W piątek 30 września w godz. 9.00–12.00 w Lubitece zostaną wygłoszone dwa popularnonaukowe wykłady przez Tamarę Brzostowską-Tereszkiewicz oraz Leszka Małczaka.

dr hab. Tamara Brzostowska-Tereszkiewicz, prof. IBL PAN

Czym jest nowoczesność w przekładzie? Bieguny modernistycznego przekładu literackiego

Wykład zostanie poświęcony omówieniu biegunowo odmiennych realizacji idei nowoczesności w praktyce translatorskiej. Okazuje się bowiem, że najwybitniejsi dwudziestowieczni poeci-tłumacze rozumieli modernistyczny nakaz nowatorstwa, inwencyjności, kreatywności, wynalazczości na skrajnie różne sposoby. Jeśli dla jednych modernizm w przekładzie oznaczał przede wszystkim eksperyment językowy i zabawy stylistyczne, dla innych był równoznaczny z poszukiwaniem epifanii – nagłego olśnienia i zadziwienia światem. Czy wyznacznikiem nowoczesności w przekładzie jest egzotyzacja (ukierunkowanie na językową i kulturową specyfikę oryginału) czy, wprost przeciwnie, udomowienie (dostosowanie do uwarunkowań kultury docelowej)? Czy przekład modernistyczny uprzywilejowywał gry intertekstualne czy raczej emocjonalność i sensualność człowieka? Dopiero zderzenie przeciwstawnych odpowiedzi na pytanie „czym jest nowoczesność w przekładzie” pozwala uchwycić specyfikę rewolucyjnej zmiany, jaka dokonała się w dwudziestowiecznej sztuce translatorskiej. Wykład zostanie zilustrowany licznymi przykładami tłumaczeń poetyckich na język polski.

dr hab. prof. UŚ Leszek Małczak

W szponach ideologii. O wpływie polityki na przekład literacki

Celem wykładu jest ukazanie wpływu, jaki może wywrzeć i wywiera na przekład literacki kontekst społeczno-polityczny. Chodzi również o zwrócenie uwagi na to, jak ogromnie ważną osobą nie tylko w komunikacji literackiej jest tłumacz, który wykonuje swoją pracę / tworzy w określonych warunkach, w określonym miejscu i czasie oraz w otoczeniu takich a nie innych instytucji, od których jest zależny. Na wybranych przykładach zostanie ukazane, w jaki sposób czynniki ideologiczne determinują wybór zarówno tłumaczonego pisarza, jak i rodzaj tłumaczonego dzieła. Zostanie również przedstawione, jak wspomniane czynniki wpływają na poszczególne decyzje podejmowane przez tłumacza już w trakcie samego procesu tłumaczenia. Bywa, że urastają one do świadomie realizowanej strategii przekładu całego dzieła, w skrajnych przypadkach doprowadzając do zniekształcenia głównej wymowy ideowej utworu. Innymi słowy przekład literacki z jednej strony może być narzędziem w rękach władzy wykorzystywanym przez nią w walce ideologicznej, ekspansji i podboju innej kultury i narodu, z drugiej strony, z perspektywy narodów zniewolonych i podbitych, może być czymś zupełnie innym – formą obrony i oporu przed represją, dominacją i kolonizacją.

Na wszystkie wydarzenia organizatorzy serdecznie zapraszają mieszkańców Lublińca. Wstęp na każde wydarzenie jest wolny. Organizatorzy serdecznie dziękują Panu Burmistrzowi Edwardowi Maniurze, Pani Dyrektor MDK Agacie Woźniak-Rybce oraz Pani Dyrektor Lubiteki Joannie Brzezinie za wsparcie inicjatywy i umożliwienie zorganizowania projekcji filmu oraz wykładów w kierowanych przez nich Instytucjach.